Aflandige wind, die van het land naar zee waait, is de beste surfwind: hij houdt het water glad en geeft strakke golven. Aanlandige wind maakt de zee rommelig, sideshore wind waait langs de kust en zit daartussenin. Op de Hollandse kust is oostenwind aflandig, op de noordstranden van de Waddeneilanden is dat zuidenwind. Hoe harder het waait, hoe belangrijker de richting wordt.
Wat betekenen aflandig, aanlandig en sideshore?
| Wind | Waait | Wat doet het met de golven? |
|---|---|---|
| Aflandig (offshore) | van het land naar zee | Gladde, strakke golven die later en mooier breken. Harde aflandige wind maakt uitpeddelen zwaar en blaast je van het strand af. |
| Aanlandig (onshore) | van zee naar het land | Rommelige zee met korte, brokkelige golven. Bij harde aanlandige wind ontstaat vooral windswell. |
| Sideshore | ongeveer langs de kust | Hobbelig oppervlak en drift langs het strand. Licht sideshore is vaak nog prima te surfen. |
| Windstil | — | Spiegelglad water, ook wel glassy. Vaak het beste moment van de dag. |
Windrichting is waar de wind vandaan komt
Oostenwind komt uit het oosten en waait naar het westen. Dat is dezelfde afspraak als bij swell: de richting is altijd waar het vandaan komt. De KNMI-uitleg over wind beschrijft richting en snelheid. Let ook op het verschil tussen gemiddelde wind en windstoten: in de verwachting staat de gemiddelde wind, de stoten liggen hoger.
Welke wind is aflandig op welk deel van de kust?
Niet elk Nederlands strand kijkt dezelfde kant op. Daardoor is dezelfde wind op het ene strand aflandig en op het andere sideshore.
| Kuststrook | Strand kijkt naar | Aflandige wind | Voorbeelden |
|---|---|---|---|
| Zuid-Holland | westnoordwest | oost tot zuidoost | Scheveningen, Noordwijk |
| Noord-Holland | west | oost | Egmond aan Zee, Bergen aan Zee |
| Texel, westkust | west tot noordwest | oost; in het zuiden oostnoordoost | Texel |
| Waddeneilanden, noordkust | noord tot noordwest | zuid tot zuidoost | Ameland, Schiermonnikoog |
| Walcheren | noordwest | zuidoost | Domburg |
De vuistregel: op de Hollandse kust is oostenwind aflandig, op de Waddeneilanden zuidenwind. Een zuidenwind die in Scheveningen langs het strand waait, staat op Ameland recht aflandig.
Voorbeeld: dezelfde wind, twee stranden
Zandvoort kijkt naar het westnoordwesten, Ameland Nes pal naar het noorden. Bij zuidenwind staat de wind bij Nes recht aflandig. Bij Zandvoort komt dezelfde wind schuin van links: sideshore met een aflandige component. noordzee.surf rekent voor elk strand met zijn eigen kusthoek, zodat elk strand zijn eigen windlabel krijgt. Meer voorbeelden staan bij kustoriëntatie in de bronnen.
Waar surf je bij harde wind?
Bij harde wind zoek je beschutting achter een havenhoofd of pier. De dam houdt de wind tegen, waardoor het water erachter gladder is.
- Zuidwestenwind: Scheveningen Noord, Hoek van Holland bij de pier en het hoekje bij de Noordpier van Wijk aan Zee.
- Noorden- tot noordnoordoostenwind: IJmuiden aan Zee en Scheveningen Zuid.
- Zuidenwind: de noordstranden van de Waddeneilanden, waar hij aflandig staat.
Een havenhoofd dat wind tegenhoudt, houdt vaak ook een deel van de swell tegen. De rustigste hoek is dus niet altijd de plek met de meeste golven. Lees daarover meer bij pieren en beschutting.
Hoe hard mag het waaien?
Bij weinig wind maakt de richting nauwelijks uit. Vanaf een matige wind, rond 4 Beaufort, wordt aanlandige wind merkbaar: de zee wordt rommelig en de golven breken korter. Licht aflandige wind blijft juist lang goed. Bij harde aflandige wind, vanaf zo'n 6 Beaufort, wordt uitpeddelen zwaar, blaast de wind de toppen van de golven en drijf je van het strand af. Bedenk ook dat harde wind uit zee zelf nieuwe golven maakt: windswell, kort en rommelig. Lees daarover meer bij swell en windzee.
Vuistregels voor de Noordzee
- Windstil of licht aflandig geeft de mooiste golven. 's Ochtends is het vaak het rustigst.
- Oostenwind is aflandig op de Hollandse kust, zuidenwind op de Waddeneilanden, zuidoostenwind in Domburg.
- Bij harde zuidwestenwind zoek je de noordkant van een havenhoofd op; bij harde noordenwind de zuidkant.
- Sideshore wind zet je langs het strand. Kies een herkenningspunt en loop af en toe terug.
- Harde aflandige wind is geen veilige wind: als je moe wordt, blaast hij je verder uit de kust.
Waar komt de wind in de verwachting vandaan?
noordzee.surf gebruikt het fijnmazige KNMI-model HARMONIE, aangevuld met het Duitse model ICON. Dat zijn weermodellen, geen metingen op het strand. Een duinrij, bebouwing of een havenhoofd kan de wind ter plekke nog veranderen. Verandert het windbeeld tussen twee verwachtingen, dan kan een nieuwe modelrun de reden zijn.
Leg de wind naast de swellrichting: samen bepalen ze of een strand werkt.